Մարտի 9-ը` Ատամնաբույժի միջազգային օր

Շատ քչերին կարող է հաջողվել խուսափել հիվանդ ատամների, լնդերի, ոչ ճիշտ ատամնանստվածքի խնդիրներից: Երկրի բնակչության հիմնական մասին կյանքի ընթացքում գոնե մեկ անգամ բախտ է վիճակվել նստել ատամնաբույժի բազկաթոռին:

Բարեբախտաբար, գիտությունն ու տեխնոլոգիան զարգանում են այնպիսի նպատակասլաց արագությամբ, որ վերջին տասնամյակների ընթացքում ատամնաբույժին այցելությունը ավելի քիչ է նման միջնադարյան մարմնական պատժին (էկզեկուցիա):

Այսօր շատ երկրներում նշվում է ատամնաբույժի մասնագիտական տոնը՝ Ատամնաբույժի միջազգային օրը (International Dentist Day): Մարտի 9-ը՝ որպես տոնի տարեթվի ընտրություն, ծառայել է ատամնաբուժական պրակտիկայում ամենահայտնի գյուտերից մեկը: 1790 թ. Ջոն Գրինվուդի (John Greenwood)՝ Վաշինգտոնի ատամնաբույժի և Ջորջ Վաշինգտոնի անձնական բժշկի կողմից հայտանգործվել է ստոմատոլոգիական բորը:

Առաջին ստոմատոլոգիական բորը ոտնակով ծանրաքար բորմեքենա էր, որը Գրինվուդին չխանգարեց Վաշինգտոնմի համար պատրաստել չորս հանովի ատամի պրոթեզներ: Հետաքրքիր է, որ Գրինվուդը բորի ոտնակի դերում գործածել է ճախարակի անիվը, որն օգտագործում էր նրա մայրը:

Միայն դրանից հետո` ավելի քան մեկ դար, 1907 թ. հայտնվեց էլեկտրական բորմեքենան: «Ատամի» նորամուծություններից են ատամնամածուկի պարկուճի հայտնագործումը բժիշկ Վաշինգտոն Շեֆֆիլդի կողմից, առաջինն աշխարհում ատամի խոզանակի թողարկումը՝ բնական խոզանակի մազերի փոխարեն արհեստական սինթետիկ նեյլոնային թելիկով:

Ատամնաբույժի միջազգային օրը սկզբնապես նշվել է միայն ԱՄՆ-ում՝ ունենալով ազգային մասնագիտական տոնի կարգավիճակ: Բայց տարիների ընթացքում ատամնաբույժերին շնորհավորելու ավանդույթը տարածվել է Հյուսիսային Ամերիկայի սահմաններից շատ հեռու: Հնդկաստանը դարձել է հետևորդ երկրներից մեկը: Այդ օրվա անհրաժեշտ միջոցառումներից են համարվում ատամների կանոնավոր և մանրակրկիտ խնամքի անհրաժեշտության վերաբերյալ դասախոսություններն ու լուսավորչական աշխատանքը: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական կարիեսի կանխարգելմանը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ